De hydrauliek en aftakas maken van de Kubota GB13, GB14, GB15, GB16, GB18 en GB20 echte werkpaarden. In dit artikel: hoe de hef met positieregeling werkt, de PTO-toerentallen en de beruchte omkeerstand, en wat je met 13 tot 20 pk realistisch aan werktuigen kunt draaien.
Geschikt voor de hele serie: Kubota GB13 (D9/DA5/N), GB14 (B9), GB15 (B9/S), GB16 (K/FK/H), GB18 (K/FK) en GB20 (K/FK).
De hef werkt met positieregeling: de stand van de bedieningshendel komt overeen met een vaste hoogte van de hefarmen. Op de GB13–GB15 is een 2-puntslink standaard (3-punts JIS 0 was optie); de GB16–GB20 hebben standaard een 3-puntshef volgens JIS 0-norm. Goed om te weten: de hef heeft geen neerwaartse druk — hij zakt puur op het gewicht van het werktuig. Zonder werktuig komt hij dus nauwelijks omlaag, en dat is normaal. De daalsnelheid regel je met de smoorklep; helemaal dichtgedraaid staat de hef hydraulisch op slot (handig voor transport).
Zakt de hef mét werktuig langzaam weg of beweegt hij schokkerig, dan is in de praktijk vervuilde of oude olie veruit de meest voorkomende oorzaak — het systeem deelt zijn olie met de transmissie. Ververs de olie (zie de capaciteitentabel), vervang het hydrauliekfilter en reinig de zuigzeef voordat je aan de pomp of het regelventiel begint. Machines met Monroe-uitvoering hebben daarnaast een hydraulische kantelcilinder op de rechter hefstang; de slang daarvan staat in het onderhoudsschema om elke twee jaar vervangen te worden.
| Model | PTO-toerentallen (bij nominaal motortoerental) | Profiel |
|---|---|---|
| GB13 / GB14 | 535 · 969 · 413 omkeer (bij 2800 rpm) | JIS35 |
| GB15 | 531 · 961 · 409 omkeer (bij 2500 rpm) | JIS35 |
| GB16 / GB18 / GB20 | 451 · 769 · 1207 · 564 omkeer (bij 2600 rpm; FK-uitvoering iets lager) | JIS35 |
Let op die omkeerstand: de laatste positie van de PTO-hendel draait de aftakas achteruit. Die stand is bedoeld voor Japanse frezen met omkeerfunctie — schakel hem nooit in met een werktuig dat daar niet voor gemaakt is. Twijfel je waarom je frees “verkeerd om” draait, dan staat de hendel vrijwel zeker in deze stand. Koppel werktuigen altijd met afgezette motor en gebruik de PTO-asdop als er niets gekoppeld is.
PTO-vermogen en trekkracht zijn twee verschillende dingen. Aan de aftakas levert de GB-serie ruwweg 85% van het motorvermogen; aan de trekhaak beslissen vooral gewicht en banden. Praktisch betekent dat:
| Model | Frees | Gazonmaaier / klepelmaaier | Overig |
|---|---|---|---|
| GB13 / GB14 | 90 – 110 cm | tot ± 120 cm | Aanhanger, kunstmeststrooier, sneeuwschuif |
| GB15 / GB16 | 110 – 130 cm | 120 – 150 cm | Eenscharige ploeg op lichte grond, houtklover |
| GB18 / GB20 | 130 – 140 cm | 150 – 160 cm | Eenscharige ploeg, zwaardere klepelmaaier, grondboor |
Deze breedtes zijn praktijkrichtlijnen voor gemiddelde omstandigheden; op zware klei of in lang gras kies je een maat kleiner. Kubota leverde destijds als origineel toebehoren onder meer een frontgewicht van 14 kg, wielgewichten van 2 × 21 kg en zelfs een PTO-aangedreven waspomp (55 L/min). Bij fors uitstekende of zware werktuigen is frontballast geen luxe: houd de voorwielen aan de grond, zeker bergaf.
Alle GB’s zijn 4WD; uitvoeringen met bi-speed turn laten de voorwielen in een scherpe bocht sneller meedraaien voor een kleinere draaicirkel op de kopakker. Gebruik bi-speed alleen mét ingeschakelde vierwielaandrijving en niet op de verharde weg. Lekkage bij de fusees van de vooras (druipende olie op de voorvelgen) wijst op versleten kingpin-keerringen — voor de GB13–GB15 is de vooraskeerring (SKU-96036, € 27,50) leverbaar, voor de GB16–GB20 de steekas-/achteraskeerring (SKU-96068, € 16,00).
Elke 200 uur het hydrauliekfilter (SKU-250003, € 19,50) en elke 300 uur verse GL-4 transmissie-/hydrauliekolie (SKU-15W402) — daarmee voorkom je vrijwel alle hefklachten op de GB-serie.